Για να σου εξασφαλίσουμε μια κορυφαία εμπειρία, στο site μας χρησιμοποιούμε cookies.

ΧΡΗΣΗ ΟΔΟΝΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΩΝ

Posted by baradmin 03/05/2017 0 Comment(s)

Τα βλαστικά κύτταρα είναι ανώριμα, μη εξειδικευμένα και αδιαφοροποίητα κύτταρα, που κάτω υπό ειδικές συνθήκες μπορούν να διαφοροποιηθούν και να δώσουν τα ώριμα και πλήρως εξειδικευμένα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού.

Tα βλαστικά κύτταρα των ενηλίκων έχουν την ικανότητα να μετατραπούν και να δημιουργήσουν όχι μόνο τους ιστούς από τους οποίους προέρχονται, αλλά και τελείως διαφορετικούς ιστούς και όργανα από αυτούς της προέλευσής τους.

Κατηγορίες βλαστοκυττάρων

1.      Στα εμβρυικά βλαστικά κύτταρα (ESCs - Embryonic Stem Cells: Totipotent): Κύτταρα εμβρύων 1-3 ημερών

2.      Στα εμβρυικά βλαστικά κύτταρα (ESCs - Embryonic Stem Cells: Pluripotent): Κύτταρα εμβρύων 5-6 ημερών και

3.       Στα βλαστικά κύτταρα των ενηλίκων (ASCs - Adult Stem Cells: Multipotent)

Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν τα βλαστικά κύτταρα που προέρχονται από έμβρυα της 1ης έως 3ης ημέρας, μετά τη γονιμοποίηση του ωαρίου από το σπερματοζωάριο. Κάθε ένα από αυτά τα κύτταρα έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει έναν ολόκληρο οργανισμό.

Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν τα βλαστικά κύτταρα που προέρχονται από έμβρυα της 5ης -  6ης ημέρας, μετά τη γονιμοποίηση του ωαρίου από το σπερματοζωάριο (βλαστοκύστες).  Ορισμένα από  αυτά έχουν την ικανότητα να πολλαπλασιάζονται πάρα πολύ γρήγορα και να διαφοροποιούνται στους 220 εξειδικευμένους ιστούς από τους οποίους αποτελείται ο ανθρώπινος οργανισμός. Ονομάζονται και ολοδύναμα.

Το 1980 έγινε η πρώτη ανακοίνωση πως τα βλαστικά κύτταρα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως πηγή κυττάρων για μεταμοσχεύσεις, όπως εκείνα του μυελού των οστών και του αίματος. 

Γι’ αυτό οι μελέτες που σχετίζονται με τη δυνατότητα πολλαπλασιασμού και αναγέννησης πολλών και διαφορετικών ιστών από τα βλαστικά κύτταρα είναι μία από τις γρηγορότερα εξελισσόμενες έρευνες που γίνονται παγκοσμίως. 

Ο απώτερος σκοπός αυτών των ερευνών είναι η εξατομικευμένη ιατρική που χρησιμοποιεί τα βλαστικά κύτταρα του κάθε ατόμου για την θεραπεία ασθενειών.

Βλαστικά κύτταρα του πολφού των δοντιών και θεραπεία ασθενειών

Οι χρήσεις των βλαστικών κυττάρων αναμένεται τα επόμενα χρόνια (με τη βοήθεια της  Βιοϊατρικής), να μπορέσουν να μετατραπούν σε οποιοδήποτε ιστό του σώματός μας. Οι μέχρι τώρα επιτυχείς εφαρμογές τους και τα ιδιαίτερα γνωρίσματά τους, έχουν δώσει ώθηση και τεράστια χρηματικά ποσά επενδύονται σε ολόκληρο το κόσμο για έρευνα.

Επιστημονικές μελέτες αναφέρουν ότι τα βλαστικά κύτταρα του πολφού των δοντιών θα μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν για την αποκατάσταση κατεστραμμένων οδοντικών δομών, αναγέννηση οστών, προβλημάτων της σπονδυλικής στήλης και πιθανώς για την θεραπεία νευρικών ιστών και νευροεκφυλιστικών ασθενειών.

Η χρήση τους θα έχει επίσης πολλά να προσφέρει σε οικογενειακές περιπτώσεις με βεβαρημένο ιατρικό ιστορικό γενετικών νοσημάτων.

Επιπλέον, τα βλαστικά κύτταρα του πολφού των δοντιών θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μοσχεύματα από κοντινά συγγενικά πρόσωπα όπως γονείς, παππούδες, θείους και ξαδέρφια, λόγω του καταπληκτικού πλεονεκτήματος τους, της αυξημένης ιστοσυμβατότητας που παρουσιάζουν.

Μοναδικότητα των βλαστικών κυττάρων του πολφού των δοντιών
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα των βλαστικών κυττάρων του πολφού των δοντιών είναι η ιδιότητά τους να αναπαράγονται πολύ πιο γρήγορα σε σχέση με βλαστικά κύτταρα άλλων πηγών προέλευσης.

Επίσης, το γεγονός ότι αποτελούν μια μοναδική πηγή μεσεγχυματικών κυττάρων σε συνδυασμό με την πολύ λίγο ώριμη κατάσταση που παρουσιάζουν, τους δίνει τα μοναδικά πλεονεκτήματα ανάπτυξης σε πολλούς και διαφορετικούς ιστούς.

Εμφανίζουν ιδιαίτερα υψηλή ιστοσυμβατότητα και άρα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εκτός από εμάς τους ίδιους σε κοντινά συγγενικά πρόσωπα. Οι μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, δείχνουν ότι έχουν σαφώς καλύτερη ενσωμάτωση στους διάφορους ιστούς (engraftment) αλλά και μικρότερα ποσοστά απόρριψης λόγω της λεγόμενης, αντίδρασης μοσχεύματος εναντίον του ξενιστή (graft versus host disease, GVDH) που είναι η σημαντικότερη αιτία θανάτου στα άτομα που γίνεται μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων.

Η σαφώς μικρότερα ποσοστά απόρριψης, οφείλονται στο γεγονός ότι τα κύτταρα αυτά βρίσκονται σε αδιαφοροποίητη κατάσταση με σαφώς μικρότερο αριθμό ώριμων Τ λεμφοκυττάρων (φαινόμενο «ανοσολογικής ανωριμότητας») και μπορούν να δώσουν καλύτερα αποτελέσματα ακόμα και σε άτομα με HLA μη πλήρους συμβατά. Εξαιτίας αυτού του φαινομένου το ποσοστό συμβατότητας μεταξύ αδελφών όταν χρησιμοποιούνται βλαστικά κύτταρα είναι της τάξεως του 50% ενώ το αντίστοιχο με τη χρήση κυττάρων του μυελού των οστών είναι μόλις 25%!

Φύλαξη

Πολύ σημαντικός παράγοντας για τη φύλαξη των πολφικών βλαστικών κυττάρων, είναι ο εύκολος τρόπος με τον οποίο μπορούν να συλλέγουν. Σε αντίθεση με την επίπονη και επεμβατική χειρουργική διαδικασία συλλογής των βλαστικών κυττάρων του μυελού των οστών και των βλαστικών κυττάρων του ομφαλοπλακουντικού αίματος που είναι διαθέσιμα μόνο κατά τη γέννηση του παιδιού, τα οδοντικά βλαστικά κύτταρα μπορούν απομονωθούν από τα νεογιλά δόντια των παιδιών τα οποία ούτως ή άλλως δεν θα είχαν καμιά χρησιμότητα για εμάς και θα τα πετούσαμε.

Μάλιστα, έχουν εντοπιστεί βλαστικά κύτταρα και στα δόντια των ενηλίκων (τρίτοι γομφίοι δηλ. φρονιμίτες), που φυσικά μπορούν να απομονωθούν και να κρυοσυντηρηθούν. Στην περίπτωση αυτή, όσο νωρίτερα γίνει η απομόνωση και επεξεργασία των βλαστικών κυττάρων, τόσο υψηλότερη θεραπευτική δυναμική μπορούμε να επιτύχουμε.

Ένας επιπλέον σημαντικός λόγος φύλαξης των βλαστικών κυττάρων του πολφού των δοντιών, που αποτελεί ουσιαστικά τη δεύτερη ευκαιρία μας, είναι το γεγονός ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όλες εκείνες τις περιπτώσεις όπου οι γονείς είτε δεν μπόρεσαν να φυλάξουν βλαστικά κύτταρα του ομφάλιου λώρου είτε χρησιμοποιήθηκαν για κάποιο σκοπό.

Τέλος, εξίσου σημαντικό στην απόφαση των ζευγαριών για τη κρυοσυντήρηση των βλαστικών κυττάρων του πολφού των δοντιών είναι το σαφώς χαμηλότερο κόστος τους, που προσφέρει η μοναδικά ΒιοΓενετική σε σχέση με τη κρυοσυντήρηση των κυττάρων του ομφαλοπλακουντικού αίματος.

Έχοντας ήδη αναφερθεί εκτενώς για την σπουδαιότητα των βλαστικών κυττάρων του πολφικού ιστού των δοντιών είναι προφανής η σπουδαιότητα φύλαξης τους και η άμεση διάθεση τους σε περίπτωση που αυτά χρειαστούν. Πολύς λόγος γίνεται το τελευταίο διάστημα σχετικά με τις δημόσιες τράπεζες φύλαξης βλαστικών κυττάρων. 
Τίθενται διάφορα ερωτήματα, για το αν κάποιος πρέπει να επιλέξει μεταξύ των ιδιωτικών τραπεζών φύλαξης και εκείνων του δημοσίου. 
Να σημειώσουμε ότι:
1.   Οι δημόσιες τράπεζες φύλαξης, αποθηκεύουν μόνο βλαστικά κύτταρα που προέρχονται από τον ομφάλιο λώρο. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμιά δημόσια τράπεζα φύλαξης βλαστικών κυττάρων από τον πολφικό ιστό των δοντιών.

2.   Στη περίπτωση φύλαξης βλαστικών κυττάρων του ομφάλιου λώρου ένας πολύ μικρός αριθμός δειγμάτων καταλήγει προς φύλαξη.

3.   Δεν θα μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι τα βλαστικά κύτταρα του παιδιού μας (περίπτωση των νεογιλών δοντιών) θα είναι στη διάθεσή μας και ότι δεν θα έχουν χρησιμοποιηθεί κάπου αλλού εάν προκύψει ανάγκη.

Συμπερασματικά: η φύλαξη των βλαστικών κυττάρων του πολφικού ιστού των δοντιών ΔΕΝ μπορεί να γίνει σε καμιά δημόσια τράπεζα φύλαξης, αλλά και γενικότερα ελάχιστες είναι οι τράπεζες που έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύουν πολφικά βλαστικά κύτταρα.